PES to skrót od poliestru – syntetycznego materiału wytwarzanego w procesach chemicznych, najczęściej na bazie politereftalanu etylenu, czyli PET. Ceniony jest za trwałość, odporność na zagniecenia, szybkie schnięcie i łatwą pielęgnację.
Co oznacza skrót PES?
Oznaczenie PES stosowane na metkach oznacza poliester. Nie wskazuje jednego konkretnego produktu, lecz szeroką grupę włókien i materiałów poliestrowych. Z tego samego tworzywa mogą powstawać włókna, przędze, tkaniny, dzianiny, folie oraz elementy techniczne.
Najczęściej wykorzystywanym poliestrem jest PET, czyli politereftalan etylenu. W przemyśle tekstylnym przetwarza się go na cienkie włókna, z których produkuje się gotowe materiały do szycia odzieży, tapicerki i tekstyliów technicznych. Ostateczne właściwości zależą nie tylko od składu chemicznego, lecz także od splotu, gramatury, rodzaju wykończenia i domieszek.
Jakie właściwości ma poliester?
PES łączy cechy przydatne zarówno w codziennym użytkowaniu, jak i w produkcji technicznej. Jest odporny na rozciąganie i ścieranie, zachowuje kształt, a po zgnieceniu zwykle szybko wraca do pierwotnej formy. Z tego powodu poliestrowe tkaniny rzadko wymagają prasowania.
Materiał ma niską chłonność wody, więc nie nasiąka tak jak bawełna i szybko schnie. Może to poprawiać wygodę podczas aktywności fizycznej, ale wpływa też na odczuwanie wilgoci. Poliester nie pochłania potu w takim stopniu jak włókna naturalne, dlatego komfort zależy od konstrukcji dzianiny, wentylacji i zastosowanych wykończeń. Nie każda tkanina PES będzie zachowywała się tak samo.
| Cecha | Zaleta | Ograniczenie |
|---|---|---|
| Trwałość | Odporność na rozciąganie, ścieranie i częste użytkowanie. | Właściwości konkretnej tkaniny zależą od splotu i gramatury. |
| Odporność na zagniecenia | Materiał zachowuje kształt i zwykle nie wymaga intensywnego prasowania. | Wysoka temperatura może uszkodzić włókna lub powłokę. |
| Chłonność wody | Poliester szybko schnie i mniej nasiąka podczas kontaktu z wilgocią. | Słabiej pochłania pot niż wiele włókien naturalnych. |
| Elektryzowanie | W niektórych wykończeniach można ograniczyć powstawanie ładunków. | Suchy materiał może przyciągać kurz i elektryzować się. |
Poliester łatwo barwić i zadrukowywać, dlatego występuje w wielu kolorach, wzorach i fakturach. Może też imitować inne materiały, na przykład len. W efekcie gotowa tkanina zachowuje wygląd naturalnego surowca, ale zyskuje większą odporność na ścieranie, łatwiejszą pielęgnację i często niższą cenę.
Gdzie wykorzystuje się PES?
Wszechstronność poliestru wynika z możliwości zmiany formy włókna, konstrukcji materiału i jego wykończenia. Najczęściej spotkasz go w następujących zastosowaniach:
- Odzież – koszulki sportowe, odzież codzienna, podszewki, polary i ubrania wymagające szybkiego schnięcia.
- Wyposażenie wnętrz – tapicerka meblowa, zasłony, pokrowce, poduszki i legowiska dla zwierząt.
- Tekstylia ogrodowe – poduszki, leżaki, markizy i pokrowce, często z dodatkowymi powłokami zwiększającymi odporność na wilgoć.
- Przemysł i reklama – namioty, flagi, ścianki, banery, torby oraz materiały przeznaczone do nadruku.
W zastosowaniach reklamowych często stosuje się sublimację. Barwnik przenika wtedy w strukturę włókien, co pozwala uzyskać trwały i nasycony nadruk. W przypadku tkanin technicznych znaczenie mają także gramatura, odporność na ścieranie, stabilność wymiarowa oraz ewentualne powłoki ochronne.
Jak prać i prasować materiał PES?
Dokładne zalecenia zawsze znajdują się na metce, ponieważ poliester może mieć różne wykończenia. W przypadku typowej odzieży i tkanin bez specjalnej powłoki sprawdzają się następujące zasady:
- Pierz materiał najczęściej w temperaturze do 40°C, wybierając program do tkanin syntetycznych.
- Stosuj łagodny detergent i nie używaj chloru ani silnych wybielaczy.
- Nie przeładowuj bębna, ponieważ zagniecenia mogą być wtedy trudniejsze do usunięcia.
- Susz materiał w temperaturze pokojowej i nie wystawiaj go na bezpośrednie działanie bardzo wysokiej temperatury.
- Jeśli prasowanie jest potrzebne, wybierz niską temperaturę i sprawdź zalecenia producenta.
Tkanin powlekanych, na przykład poliestru z warstwą PVC lub PU, nie należy prasować bez wyraźnego wskazania na etykiecie. Powłoka może popękać albo stracić szczelność. W przypadku tekstyliów technicznych sposób czyszczenia bywa inny niż przy odzieży, dlatego instrukcja producenta ma pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami.
Dlaczego PES jest tak popularny?
Poliester oferuje korzystne połączenie trwałości, łatwej pielęgnacji, szerokiego wyboru wykończeń i przystępnego kosztu. Nie jest jednym, identycznym materiałem – cienka dzianina sportowa, ciężka tkanina tapicerska i powlekane poszycie namiotu mogą mieć zupełnie inne parametry. Właśnie możliwość dopasowania konstrukcji do zastosowania sprawia, że PES pozostaje jednym z najczęściej używanych materiałów w tekstyliach i przemyśle.
