Elastan to syntetyczne włókno poliuretanowe, które wyróżnia się bardzo dużą elastycznością. Może rozciągać się nawet do 500% swojej długości, a następnie wracać do pierwotnego kształtu. W ubraniach występuje prawie zawsze jako domieszka, najczęściej połączona z włóknami naturalnymi lub innymi syntetycznymi.
Czym jest elastan?
Elastan jest włóknem wytwarzanym na bazie poliuretanu. Nie tworzy zwykle samodzielnej tkaniny, lecz dodaje się go do bawełny, poliestru, poliamidu albo innych materiałów. Nawet niewielka ilość potrafi poprawić rozciągliwość ubrania, jego dopasowanie do sylwetki i wygodę podczas ruchu.
Na metkach można spotkać na przykład 2–5% elastanu w składzie spodni, koszulki lub bielizny. Taka domieszka pomaga odzieży lepiej pracować razem z ciałem. Zmniejsza też ryzyko trwałego wypychania się materiału, choć ostateczny efekt zależy od całego składu i jakości wykonania ubrania.
Jakie właściwości ma elastan?
Najważniejszą cechą tego włókna jest elastyczność. Ubrania z jego dodatkiem łatwiej dopasowują się do sylwetki i nie ograniczają ruchów. Z tego powodu elastan często pojawia się w odzieży sportowej, obcisłych fasonach oraz bieliźnie.
Jego ograniczeniem jest niska higroskopijność, czyli mała zdolność do pochłaniania wilgoci. Sam elastan nie zapewnia więc takiego komfortu termicznego jak niektóre włókna naturalne. W mieszankach może jednak współpracować z materiałem bardziej przewiewnym, na przykład bawełną. Włókno jest też wrażliwe na wysoką temperaturę, dlatego gorące pranie, suszenie lub prasowanie może z czasem osłabić jego sprężystość.
Poniższe zestawienie pokazuje najważniejsze korzyści i ograniczenia elastanu:
| Zalety | Wady |
|---|---|
| Duża rozciągliwość i swoboda ruchów | Niska przewiewność w porównaniu z wieloma włóknami naturalnymi |
| Dobre dopasowanie ubrania do sylwetki | Niewielka zdolność pochłaniania wilgoci |
| Pomoc w zachowaniu pierwotnego kształtu odzieży | Wrażliwość na wysoką temperaturę podczas prania i prasowania |
| Większy komfort w dopasowanych fasonach | Jest włóknem syntetycznym, więc nie ulega łatwo biodegradacji |
Gdzie stosuje się elastan?
Elastan trafia do odzieży, która powinna dopasowywać się do ciała albo rozciągać się podczas ruchu. Najczęściej spotkasz go w następujących produktach:
- Legginsy, koszulki treningowe i inne elementy odzieży sportowej.
- Bielizna, w tym biustonosze, majtki i bielizna modelująca.
- Stroje kąpielowe, które wymagają dopasowania i sprężystości.
- Dżinsy slim-fit, dopasowane spodnie, koszule i sukienki.
W przypadku odzieży sportowej sama obecność elastanu nie oznacza jeszcze, że ubranie dobrze odprowadza wilgoć. Za ten efekt odpowiada przede wszystkim pozostała część składu oraz konstrukcja materiału.
Elastan, spandex i Lycra – czym się różnią?
Elastan i spandex oznaczają ten sam rodzaj włókna. „Elastan” to nazwa używana głównie w Europie, natomiast „spandex” jest powszechny między innymi w Stanach Zjednoczonych.
Lycra jest nazwą handlową marki, a nie ogólnym określeniem każdego elastanu. Nazwa stała się bardzo popularna i bywa stosowana jako synonim włókna, jednak produkty zawierające elastan mogą pochodzić także od innych producentów.
Na metce napis „elastan” oznacza więc domieszkę zwiększającą rozciągliwość i dopasowanie ubrania. To dobre rozwiązanie w odzieży, która ma podążać za ruchem ciała, ale przy pielęgnacji wymaga ograniczenia wysokich temperatur.
