Nylon to syntetyczne włókno poliamidowe, czyli tworzywo sztuczne cenione za dużą wytrzymałość, elastyczność i szybkie schnięcie. Nie jest materiałem naturalnym. Powstał w latach 30. XX wieku jako tańszy zamiennik jedwabiu, a dziś wykorzystuje się go w odzieży, akcesoriach outdoorowych i wielu produktach technicznych.
Czym jest nylon?
Nylon i poliamid to w praktyce określenia tego samego rodzaju materiału. Nylon jest nazwą handlową grupy syntetycznych poliamidów, otrzymywanych z surowców chemicznych. Włókna powstają z termoplastycznego tworzywa, które można formować pod wpływem ciepła, a następnie przetwarzać na cienkie nici, tkaniny lub elementy techniczne.
Materiał opracowała firma DuPont w 1935 roku. Początkowo miał zastąpić jedwab, który był kosztowny i trudniejszy do pozyskania. Nylon szybko znalazł zastosowanie między innymi w pończochach, a później także w odzieży sportowej, namiotach, plecakach, linach oraz częściach przemysłowych.
Jakie właściwości ma nylon?
Największą zaletą nylonu jest odporność na intensywne użytkowanie. Włókna dobrze znoszą rozciąganie i ścieranie, a przy tym zachowują elastyczność. Dzięki temu materiał sprawdza się tam, gdzie odzież lub akcesoria są narażone na częsty ruch, tarcie albo kontakt z podłożem.
Nylon szybko schnie, jest lekki i łatwo go czyścić. Nie oznacza to jednak, że każda tkanina nylonowa jest wodoodporna. Samo włókno może ograniczać wnikanie wilgoci, ale pełną ochronę przed wodą zapewnia dopiero odpowiednia konstrukcja materiału lub powłoka, na przykład z poliuretanu.
| Zaleta | Wada |
|---|---|
| Wysoka odporność na rozciąganie i ścieranie | Słabsza przewiewność niż w przypadku wielu włókien naturalnych |
| Elastyczność i odporność na odkształcenia | Wrażliwość na wysoką temperaturę |
| Niska masa i szybkie schnięcie | Możliwość elektryzowania się materiału |
| Łatwe czyszczenie i trwałość | Bez powłoki nie zapewnia pełnej wodoodporności |
Ograniczona oddychalność wynika z tego, że nylon nie przepuszcza powietrza tak łatwo jak bawełna czy len. Może też wolniej odprowadzać pot niż niektóre tkaniny projektowane specjalnie do tego celu. Z tego powodu często łączy się go z bawełną, wełną lub innymi włóknami. Nylon wzmacnia wtedy materiał i poprawia jego odporność, a druga domieszka może zwiększać przewiewność oraz komfort noszenia.
Najważniejszy kompromis polega na połączeniu dużej trwałości z mniejszą przewiewnością. Nylon dobrze sprawdza się podczas wysiłku i w trudnych warunkach, ale cienka, letnia odzież wykonana wyłącznie z tego włókna może być mniej komfortowa niż tkanina naturalna.
Gdzie stosuje się nylon?
Zakres zastosowań zależy od grubości włókien, splotu i ewentualnych powłok. Najczęściej spotyka się go w produktach, które muszą być lekkie, trwałe i odporne na tarcie:
- Odzież sportowa – legginsy, stroje kąpielowe, odzież treningowa i bielizna funkcyjna korzystają z elastyczności oraz szybkiego schnięcia materiału.
- Odzież outdoorowa – kurtki, spodnie, rękawice i elementy odzieży przeciwdeszczowej często mają nylonową warstwę lub domieszkę.
- Akcesoria turystyczne – plecaki, torby, namioty, śpiwory i plandeki wymagają odporności na rozdarcia oraz niewielkiej masy.
- Odzież codzienna – nylon występuje między innymi w rajstopach, pończochach i dzianinach jako włókno wzmacniające.
- Produkty techniczne – poliamidy wykorzystuje się także w linach, foliach, izolacjach oraz wybranych częściach stosowanych w przemyśle motoryzacyjnym.
W sporcie nylon jest ceniony za to, że nie przeciera się łatwo i zapewnia swobodę ruchów. W produktach outdoorowych często stosuje się go z powłoką ochronną. Dopiero taki układ może zapewnić podwyższoną odporność na deszcz, wiatr lub zabrudzenia.
Jak dbać o nylon?
Nylon jest łatwy w pielęgnacji, ale źle znosi wysoką temperaturę. Zawsze należy najpierw sprawdzić oznaczenia na metce, ponieważ sposób prania zależy także od innych włókien, podszewki i powłoki materiału. Przy typowej odzieży poliamidowej bezpiecznym wyborem jest delikatny cykl i temperatura nieprzekraczająca 40°C, jeśli producent dopuszcza takie pranie.
Podstawowe zasady pielęgnacji nylonu są następujące:
- Pierz materiał w niskiej temperaturze, zgodnie z informacją na metce.
- Nie stosuj gorącego żelazka, ponieważ włókna mogą się zdeformować, przypalić, a w skrajnym przypadku stopić.
- Susz odzież na powietrzu i sprawdzaj, czy producent dopuszcza użycie suszarki bębnowej.
- Nie wystawiaj długo nylonu na intensywne słońce, jeśli zależy Ci na zachowaniu jego elastyczności i koloru.
Nylon warto wybrać wtedy, gdy priorytetem są trwałość, lekkość i szybkie schnięcie. Gdy najważniejsza jest naturalna przewiewność, lepszy komfort może zapewnić materiał z domieszką bawełny, lnu lub innego włókna poprawiającego cyrkulację powietrza.
